Về nước rồi lại quyết định đi lần nữa không phải là thất bại, cũng không phải thiếu kiên định. Rất nhiều người chỉ hiểu mình thuộc về đâu sau khi đã thử cả hai. Điều quan trọng là rút ra được mình thật sự cần gì, và đi lần hai với con mắt khác hẳn lần một.
Chào bạn, lại là Nhà Hoạch Định. Mình biết có người đang nghe tập này với cảm giác xấu hổ: về rồi, tuyên bố với cả nhà là ở hẳn, giờ lại muốn đi. Mình muốn nói với bạn rằng câu chuyện của bạn phổ biến hơn bạn nghĩ.
Vì sao về rồi lại muốn đi?
Có nhiều lý do. Có người về vì nhớ, nhưng sống rồi mới thấy quê thật khác quê trong ký ức. Có người về vì một cơ hội, cơ hội ấy không như mong đợi. Có người về vì bố mẹ, bố mẹ đã khuất, và lý do ở lại không còn.
Có người về rồi mới nhận ra mình đã thay đổi quá nhiều. Những gì mình quen, mình cần, giờ nằm ở nơi kia. Con cái không thích nghi được. Người bạn đời nhớ nơi kia hơn mình tưởng.
Một anh kể rằng anh về sau mười năm ở nước ngoài, mở một công ty nhỏ. Hai năm sau anh đóng cửa và đi lại. Anh nói lần về ấy không phí, vì nếu không về, anh sẽ mãi tự hỏi nếu mình về thì sao.
Mỗi lý do đều chính đáng. Không ai có thể biết trước mình sẽ cảm thấy thế nào khi chưa thử.
Cũng có khi lý do không nằm ở quê hay ở nơi kia, mà ở giai đoạn đời mình. Người ba mươi tuổi cần những thứ khác người bốn mươi lăm. Nơi hợp với mình lúc con còn nhỏ có thể không hợp khi con đã lớn. Đổi nơi sống theo đời mình không phải là không kiên định, mà là biết lắng nghe mình.
Nỗi sợ bị coi là thất bại
Giờ mình nói về phần khó nhất: mặt mũi. Khi về, nhiều người đã nói với cả họ rằng lần này ở hẳn. Giờ đi lại, sợ người ta nói không biết mình muốn gì, sợ bị coi là không trụ được ở đâu.
Nhưng nhìn kỹ, người dám thử cả hai con đường là người can đảm. Nhiều người cả đời chỉ tưởng tượng, không bao giờ dám về thử. Bạn đã thử, và bạn biết.
Họ hàng sẽ nói vài câu, rồi họ cũng quên. Còn quyết định này ảnh hưởng đến cả cuộc đời bạn. Đừng để vài câu nói quyết định thay bạn.
Một chị kể rằng chị đã trì hoãn chuyện đi lại suốt hai năm chỉ vì sợ mẹ buồn và sợ hàng xóm cười. Khi cuối cùng chị nói ra, mẹ chị lại bảo: mẹ thấy con ở đây không vui, con đi đi. Chị nói chị đã tự nhốt mình trong một nỗi sợ mà người khác không có.
Rút ra được gì từ lần về?
Trước khi đi lần hai, hãy ngồi lại và hỏi: lần về này dạy mình điều gì. Mình nhớ gì ở nơi kia, nhớ vì sao. Mình thấy thiếu gì ở quê, thiếu vì sao. Và có gì ở quê mình sẽ nhớ khi đi.
Những câu trả lời này quý lắm. Nó cho bạn biết mình cần gì thật sự, không phải trong tưởng tượng. Có người nhận ra mình cần sự yên tĩnh, có người cần một kiểu công việc, có người cần gần một nhóm bạn.
Cũng có người nhận ra mình không cần chọn một nơi, mà cần một cách sống qua lại giữa hai nơi. Điều đó cũng là một câu trả lời.
Viết những điều ấy ra. Khi đi lần hai, bạn sẽ mang theo một tấm bản đồ rõ hơn lần đầu.
Và hãy tha thứ cho mình về những gì đã mất trong lần về: một khoản tiền, một công việc bỏ dở, một vài năm. Không có lựa chọn nào mà không tốn gì. Cái bạn được là sự chắc chắn mà trước đây bạn không có.
Đi lần hai khác lần đầu thế nào?
Lần đầu đi, nhiều người mang theo ảo tưởng: bên kia cái gì cũng tốt. Lần hai, bạn đã biết cả mặt tốt lẫn mặt khó. Bạn không bị bất ngờ, và có thể chuẩn bị tốt hơn.
Lần hai cũng có thể khó theo cách khác. Có khi bạn không quay lại đúng nơi cũ, hoặc quay lại mà nơi cũ đã đổi, bạn bè cũ đã đi. Chuyện giấy tờ để đi lại, ở lại, thì phải hỏi luật sư di trú hoặc lãnh sự, vì tình trạng của bạn có thể đã khác lần đầu.
Và lần này, hãy đi với tâm thế biết rằng mình có thể về lần nữa, nếu cần. Không phải là đi để trốn, mà là đi vì đã hiểu.
Một anh kể rằng lần đi thứ hai của anh nhẹ hơn nhiều. Anh không còn đặt cược mọi thứ vào nơi mới, cũng không còn đốt cầu phía sau. Anh giữ liên lạc với quê, về thăm đều, và thấy mình như có hai nhà.
Với gia đình khi thông báo đi lại
Nói với gia đình lần này có khi khó hơn lần đầu. Bố mẹ đã vui vì con về, giờ lại tiễn con đi. Hãy nói với bố mẹ lý do thật, và những gì bạn đã học được.
Hứa những điều bạn giữ được: về thăm dịp nào, gọi điện thế nào. Và nếu có thể, sắp xếp để bố mẹ có người ở gần chăm sóc.
Cho bố mẹ thấy rằng quyết định này không phải là bỏ đi, mà là tìm chỗ sống phù hợp. Bố mẹ thương con, thường muốn con vui hơn là muốn con ở gần mà buồn.
Mình khép tập bằng một câu: nếu lần về vừa rồi là một bài học, câu quan trọng nhất bạn ghi được là câu gì?
Câu hỏi thường gặp
Về nước rồi lại đi có phải là thất bại?
Không. Nhiều người chỉ hiểu mình thuộc về đâu sau khi thử cả hai. Quan trọng là rút ra được bài học và đi lần hai với hiểu biết rõ hơn.
Làm sao vượt qua nỗi sợ họ hàng dị nghị khi đi lại?
Nhớ rằng người khác sẽ quên vài câu nói, còn quyết định ảnh hưởng cả đời bạn. Nói chuyện thật với những người quan trọng nhất như bố mẹ, và để những người khác tự hiểu theo thời gian.
Đi lại nước ngoài lần hai cần lưu ý gì về giấy tờ?
Tình trạng cư trú của bạn có thể đã khác lần đầu. Hãy hỏi luật sư di trú hoặc cơ quan lãnh sự trước khi lên kế hoạch.
Có thể sống qua lại giữa hai nơi không?
Nhiều người chọn cách này, tuỳ công việc, gia đình và điều kiện pháp lý. Nó đòi hỏi tổ chức tốt nhưng giúp giữ được gắn bó với cả hai nơi.
Nói với bố mẹ thế nào khi quyết định đi lại?
Nói lý do thật và những gì bạn đã học từ lần về, hứa những điều giữ được như về thăm và gọi điện, và sắp xếp người chăm sóc bố mẹ nếu cần.
