Vợ chồng sống hai nơi trong thời gian chờ đoàn tụ vẫn giữ được nhau, nếu có nhịp liên lạc đều đặn, chia sẻ cả những việc nhỏ chứ không chỉ việc lớn, dám nói thật về cô đơn và ghen tuông, và cùng nhìn về một mốc chung. Còn chuyện giấy tờ, thời gian, điều kiện đoàn tụ thì phải hỏi luật sư di trú hoặc cơ quan lãnh sự, mình không bàn ở đây.
Xin chào, mình là Nhà Hoạch Định. Có những gia đình mà một người đi trước, lo chỗ ở, lo việc làm, người kia ở nhà với con, chờ. Thời gian chờ có khi dài hơn mọi người tưởng. Tập này dành cho những đôi vợ chồng đang ở hai đầu một chuyến bay.
Vì sao sống hai nơi dễ rạn?
Khi sống cùng nhau, rất nhiều sự gắn bó đến từ những điều nhỏ: ăn cùng bữa, ngủ cùng giường, cằn nhằn nhau chuyện rửa bát. Sống hai nơi, những điều nhỏ ấy biến mất. Chỉ còn lại những cuộc gọi, thường là để bàn chuyện lớn.
Người đi trước sống trong một thế giới mới, đầy những trải nghiệm mà người ở nhà không thấy. Người ở nhà gánh hết việc nhà, việc con, việc hai bên nội ngoại, mà người đi không cảm được. Mỗi người nghĩ mình vất vả hơn.
Một chị kể rằng mỗi lần chồng gọi về kể chuyện đi làm, đi chơi với đồng nghiệp, chị thấy tủi. Chị ở nhà một mình với hai con ốm liên tục, còn anh thì có vẻ đang sống cuộc đời mới. Anh thì kể rằng anh cô đơn đến mức phải cố tìm chuyện vui để kể cho vợ đỡ lo.
Hai người cùng khổ, nhưng mỗi người chỉ thấy phần của mình.
Giữ nhịp liên lạc đều và nhỏ
Giờ mình nói về liên lạc. Lệch múi giờ làm mọi thứ khó hơn. Người này thức thì người kia ngủ. Nên cần một nhịp cố định: một khung giờ mỗi ngày mà cả hai đều rảnh, dù chỉ mười lăm phút.
Nhưng quan trọng hơn giờ giấc là nội dung. Đừng để mọi cuộc gọi chỉ là bàn giấy tờ, tiền nong, kế hoạch. Hãy kể cả những điều nhỏ: hôm nay ăn gì, con nói câu gì buồn cười, đường đi làm có gì lạ.
Có đôi vợ chồng gửi cho nhau ảnh bữa sáng mỗi ngày. Có đôi ghi âm những lời nhắn ngắn để người kia nghe khi thức dậy. Những điều đó giữ cảm giác đang sống cùng một cuộc đời.
Và thỉnh thoảng, làm một việc cùng nhau từ xa: cùng xem một bộ phim, cùng nấu một món, cùng đọc truyện cho con qua màn hình.
Nói thật về cô đơn và ghen tuông
Hai điều ít ai muốn nói nhưng gần như ai cũng gặp. Cô đơn: những đêm một mình, những ngày ốm không có ai bên cạnh. Ghen tuông: người kia đi chơi với ai, sao không nghe máy, sao hôm nay trả lời chậm.
Giấu những cảm giác này không làm chúng biến mất, mà làm chúng tích lại rồi bùng ra thành những trận cãi vô cớ. Nói ra, nhẹ nhàng, là cách tốt hơn: anh ơi, dạo này em thấy cô đơn lắm, hoặc em biết là vô lý nhưng em thấy lo khi anh không nghe máy.
Người nghe không cần giải quyết ngay, chỉ cần hiểu và trấn an. Một câu anh biết mà, anh cũng nhớ em, có khi đủ cho cả tuần.
Và giữ minh bạch. Kể về những người mình gặp, những nơi mình đi. Không phải vì bị kiểm soát, mà vì khi ở xa, minh bạch là cách thay cho việc nhìn thấy nhau.
Con cái trong những năm bố hoặc mẹ ở xa
Nếu có con, những năm này ảnh hưởng tới con rất nhiều. Con có thể nhớ bố hoặc mẹ, có thể giận vì bị bỏ lại, hoặc dần quen với việc không có người đó.
Người ở xa nên giữ vai trò thật với con, không chỉ là giọng nói trên điện thoại. Hỏi han chuyện học, chuyện bạn, nhớ tên cô giáo, nhớ món con thích. Người ở nhà nên nhắc đến người ở xa trong những câu chuyện hằng ngày.
Một anh kể rằng anh đi trước mấy năm, con gái nhỏ khi gặp lại thì ngại ngùng như với người lạ. Anh buồn lắm. Nhưng anh không ép, anh kiên nhẫn chơi với con từng chút, và vài tuần sau con lại bám bố như xưa.
Chuẩn bị cho con trước ngày đoàn tụ cũng quan trọng: kể về nơi sẽ đến, cho con xem ảnh nhà mới, để con hình dung.
Cùng nhìn về một mốc chung
Chờ đợi không có điểm cuối là điều mệt nhất. Nhiều cặp vợ chồng thấy nhẹ hơn khi có một mốc, dù mốc đó còn xa, dù có thể phải dời. Mốc có thể là một chuyến thăm, một ngày cả nhà gặp nhau, một giai đoạn giấy tờ.
Những mốc cụ thể về giấy tờ và thời gian đoàn tụ thì phải hỏi luật sư di trú hoặc lãnh sự, đừng tự đoán. Nhưng những mốc nhỏ trong tầm tay thì hai người tự đặt được: lần gọi video dài cuối tuần, món quà gửi dịp sinh nhật.
Cũng nên chuẩn bị tinh thần cho ngày gặp lại. Sau thời gian dài xa nhau, cả hai đã thay đổi. Người đi đã quen sống một mình, người ở nhà đã quen tự quyết mọi việc. Ngày đoàn tụ không phải là trở về như cũ, mà là bắt đầu lại cùng nhau.
Mình khép tập bằng một câu: nếu tối nay bạn chỉ được nói một câu với người ở đầu bên kia, bạn sẽ nói gì?
Câu hỏi thường gặp
Vợ chồng sống xa nhau chờ đoàn tụ giữ tình cảm thế nào?
Giữ nhịp liên lạc đều đặn, chia sẻ cả việc nhỏ hằng ngày, nói thật về cô đơn và lo lắng, và cùng đặt những mốc nhỏ để chờ đợi. Minh bạch giúp thay cho việc được nhìn thấy nhau.
Thời gian chờ đoàn tụ gia đình mất bao lâu?
Tuỳ từng trường hợp và quy định của nơi đến, có thể thay đổi. Hãy hỏi luật sư di trú hoặc cơ quan lãnh sự để biết thông tin chính xác cho trường hợp của bạn.
Ghen tuông khi chồng hoặc vợ ở nước ngoài thì làm sao?
Nói ra nhẹ nhàng thay vì giấu rồi bùng nổ. Người ở xa nên chủ động kể về những người mình gặp và nơi mình đi để người kia yên tâm.
Con nhỏ xa bố lâu ngày gặp lại ngại ngùng thì sao?
Đây là chuyện thường gặp. Kiên nhẫn chơi với con, không ép con gần gũi ngay. Trước đó, người ở xa nên giữ vai trò thật trong đời con qua những cuộc gọi quan tâm cụ thể.
Ngày đoàn tụ có dễ dàng không?
Thường có giai đoạn điều chỉnh vì cả hai đã quen sống tự lập. Nên chuẩn bị tinh thần đây là bắt đầu lại cùng nhau, và dành thời gian nói chuyện về vai trò mới của mỗi người.
