Bố mẹ sang thăm dài ngày là niềm vui lớn, nhưng cũng dễ va chạm, vì hai thế hệ phải sống chung trong một không gian nhỏ, ở một nơi bố mẹ không tự đi lại, không tự nói chuyện được với ai. Chuẩn bị để bố mẹ có việc để làm, có người để gặp, và thống nhất trước chuyện dạy cháu, sẽ giữ được không khí vui cho cả chuyến thăm.
Chào bạn, lại là Nhà Hoạch Định. Chuyện thủ tục để bố mẹ sang thì hỏi cơ quan lãnh sự. Tập này nói chuyện sau khi bố mẹ đã đặt chân tới cửa nhà mình, khi niềm vui tuần đầu qua đi và cuộc sống chung bắt đầu.
Tuần đầu vui, tháng thứ hai bắt đầu khó
Tuần đầu bố mẹ sang, mọi thứ đều vui. Con được ăn cơm mẹ nấu, cháu được bà ôm, bố đi xem thành phố mới. Cả nhà như sống lại những ngày ở quê.
Nhưng sang tuần thứ ba, thứ tư, bắt đầu có chuyện. Con đi làm cả ngày, cháu đi học, bố mẹ ở nhà một mình trong căn hộ, không biết đi đâu, không nói chuyện được với ai. Bố mẹ buồn, và nỗi buồn đó biến thành những lời phàn nàn.
Một chị kể rằng mẹ chị sang ở ba tháng. Tháng đầu mẹ vui lắm. Tháng thứ hai mẹ bắt đầu hỏi bao giờ về. Tháng thứ ba mẹ gần như chỉ ngồi xem phim Việt trên điện thoại cả ngày. Chị thương mẹ mà không biết làm sao.
Hiểu trước rằng điều này có thể xảy ra giúp mình chuẩn bị, thay vì bất ngờ rồi bực bội.
Cho bố mẹ có việc để làm và có người để gặp
Giờ mình nói về chuẩn bị. Người già ở quê quen có việc: nấu nướng, làm vườn, đi chợ, gặp hàng xóm. Sang đây mà không có gì làm, họ thấy mình vô dụng.
Hãy để bố mẹ góp tay: nấu những món bố mẹ giỏi, chăm vài chậu rau ban công, đưa đón cháu nếu đường gần. Được giúp con là niềm vui của bố mẹ, đừng giành hết vì sợ bố mẹ mệt.
Tìm cho bố mẹ người để gặp. Có thể là những ông bà người Việt khác đang sang thăm con, có thể là hội người cao tuổi ở chùa, ở nhà thờ, ở trung tâm cộng đồng. Một buổi gặp mỗi tuần với người cùng tuổi, cùng tiếng, thay đổi cả tâm trạng.
Dạy bố mẹ vài điều để tự đi lại gần nhà: đường ra công viên, đường ra siêu thị, cách gọi cho con. Có chút tự chủ, bố mẹ bớt thấy như bị nhốt.
Chuyện bếp núc và nếp nhà
Mỗi người phụ nữ có một căn bếp theo cách của mình. Mẹ sang, mẹ dùng bếp của con theo cách của mẹ. Để đồ chỗ khác, nấu món nhiều dầu mỡ, dùng đồ không đúng cách. Con thấy khó chịu mà không dám nói.
Ở nhiều nơi, có những quy định mà người già không biết: phân loại rác, tiếng ồn giờ nào, khói bếp làm kêu chuông báo cháy. Những chuyện nhỏ này có thể thành chuyện lớn với hàng xóm.
Hãy nói rõ ngay từ đầu, nhẹ nhàng, những điều cần giữ vì quy định ở đây, không phải vì con khó tính. Còn những điều chỉ là thói quen khác nhau, hãy cho qua. Mẹ sắp đồ theo kiểu mẹ vài tháng cũng không sao.
Một anh kể rằng anh học được cách nói với mẹ: ở đây người ta làm thế này, mẹ giúp con nhé. Mẹ anh không phật lòng, vì mẹ thấy mình được nhờ chứ không bị sửa.
Ông bà dạy cháu khác bố mẹ
Đây là điểm va chạm lớn nhất. Ông bà quen cách dạy cháu ở quê: đút cháu ăn, mặc cho cháu thật ấm, không cho cháu tự làm, có khi mắng cháu to tiếng. Bố mẹ ở bên này đang tập cho con tự lập, tự ăn, nói chuyện nhẹ nhàng.
Cháu thấy hai kiểu dạy khác nhau thì bối rối, hoặc học cách lách. Bố mẹ và ông bà thì ngầm giận nhau.
Nên thống nhất trước vài điều quan trọng nhất, nói với ông bà một cách tôn trọng. Không cần ông bà theo hết, chỉ những điều cốt lõi. Những điều khác, cho phép ông bà có cách riêng. Cháu có thể hiểu ở nhà ông bà khác, ở nhà bố mẹ khác.
Và nhớ rằng ông bà sang có vài tháng. Cháu được ông bà chiều một chút cũng là kỷ niệm đẹp.
Ngày bố mẹ về
Ngày bố mẹ về luôn buồn. Có khi còn buồn hơn ngày mình đi, vì mình ở lại trong căn nhà vừa có bố mẹ, giờ trống trơn.
Hãy dành vài ngày cuối để làm những điều đẹp: một bữa cơm cả nhà, một chuyến đi chơi gần, chụp ảnh ông bà với cháu. Hỏi bố mẹ thích điều gì nhất trong chuyến thăm, và điều gì lần sau nên khác.
Và đừng để những va chạm nhỏ làm hỏng kỷ niệm. Nếu có lúc to tiếng, hãy nói lời xin lỗi trước khi bố mẹ lên máy bay. Không ai biết lần gặp sau là khi nào.
Mình khép tập bằng một câu: nếu bố mẹ bạn được kể với hàng xóm một điều về chuyến thăm con, bạn mong đó là điều gì?
Câu hỏi thường gặp
Bố mẹ sang ở với con ở nước ngoài hay buồn vì sao?
Vì con đi làm cả ngày, bố mẹ không tự đi lại, không nói được tiếng, không có bạn cùng tuổi và không có việc để làm. Chuẩn bị việc và người để bố mẹ gặp sẽ đỡ hơn nhiều.
Làm sao để bố mẹ không buồn khi sang thăm?
Để bố mẹ góp tay việc nhà, tìm hội người cao tuổi hay những ông bà người Việt khác, và dạy bố mẹ vài đường đi gần nhà để có chút tự chủ.
Ông bà dạy cháu khác bố mẹ thì nên xử sao?
Thống nhất vài điều cốt lõi và nói với ông bà một cách tôn trọng. Những điều khác cho ông bà cách riêng, vì chuyến thăm chỉ vài tháng và cháu cũng cần kỷ niệm với ông bà.
Nói với mẹ về quy định ở nước ngoài thế nào để mẹ không phật lòng?
Nói rõ đó là quy định ở nơi mình sống, không phải con khó tính, và nhờ mẹ giúp. Được nhờ thay vì bị sửa giúp mẹ dễ chấp nhận hơn.
Thủ tục đón bố mẹ sang thăm hỏi ở đâu?
Hỏi cơ quan lãnh sự của nơi bạn đang sống hoặc luật sư di trú, vì quy định mỗi nơi khác nhau và thay đổi theo thời gian.
