Tuần đầu du học một mình, hãy lo trước những việc giữ mình an toàn và có chỗ dựa: biết đường đi, có sẵn liên lạc khẩn cấp, ghé văn phòng hỗ trợ sinh viên, ăn ngủ đủ, và nói chuyện với ít nhất một người mới mỗi ngày. Tuần đầu chưa cần giỏi. Tuần đầu chỉ cần đứng vững.
Chào bạn, Nhà Hoạch Định đây. Tập này mình nói với những bạn trẻ vừa rời vòng tay bố mẹ, lần đầu một mình ở một nơi xa lạ, và cả với bố mẹ đang thấp thỏm ở nhà. Những ngày đầu ấy, mình mong bạn đi qua nhẹ nhàng hơn.
Ngày đầu tiên: chỉ cần ba việc
Ngày đầu tiên thường là ngày mệt nhất. Bay dài, lệch múi giờ, đồ đạc lỉnh kỉnh, mọi thứ lạ lẫm. Đừng cố làm nhiều. Chỉ cần ba việc.
Việc thứ nhất: báo cho gia đình biết mình đã đến nơi an toàn. Bố mẹ ở nhà đang đếm từng giờ. Một tin nhắn ngắn là đủ để cả nhà ngủ được.
Việc thứ hai: đến được chỗ ở, nhận phòng, biết chìa khoá, biết ổ điện, biết chỗ tắm. Nếu đến muộn và chỗ ở chưa nhận, hãy biết trước mình sẽ ngủ ở đâu đêm đó.
Việc thứ ba: ăn một bữa tử tế và ngủ. Mọi thứ còn lại để mai. Một đêm ngủ đủ sẽ làm mọi thứ ngày hôm sau dễ hơn rất nhiều.
Những ngày tiếp theo, hãy lo dần những việc nhỏ mà thiết thực: một chiếc thẻ đi lại, một số điện thoại ở nơi mới, vài món đồ dùng còn thiếu, chỗ mua đồ ăn gần nhất. Mỗi ngày gạch được một việc, bạn sẽ thấy mình đang dần nắm được cuộc sống ở đây.
Những việc giữ mình an toàn
Giờ mình nói về an toàn. Hãy lưu trong điện thoại và ghi ra giấy: số khẩn cấp của nơi mình ở, địa chỉ chỗ ở, số điện thoại của trường và văn phòng hỗ trợ sinh viên, số của một người quen ở gần nếu có.
Tìm hiểu đường từ chỗ ở đến trường, đi thử một lần khi trời còn sáng. Biết những khu nào nên tránh đi một mình buổi tối, hỏi người ở ký túc xá hoặc nhân viên trường.
Cẩn thận với những người lạ tỏ ra quá tốt bụng, nhất là người nói tiếng Việt chào mời thuê nhà, việc làm, đổi tiền. Sinh viên mới sang là đối tượng dễ bị lừa. Chuyện gì liên quan đến tiền và giấy tờ, hỏi trường trước.
Và giữ giấy tờ tuỳ thân cẩn thận, có bản sao để riêng. Mất giấy tờ ở nơi lạ là một trong những rắc rối lớn nhất.
Với bố mẹ ở nhà, một lời dặn: hãy hẹn với con một giờ gọi cố định trong tuần đầu, và giữ lấy số điện thoại của văn phòng hỗ trợ sinh viên. Nếu có lúc không liên lạc được với con, bố mẹ biết mình cần gọi cho ai, thay vì thức trắng đêm lo lắng.
Tìm chỗ dựa ngay từ tuần đầu
Hầu hết các trường có văn phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế. Đó là nơi đầu tiên bạn nên ghé. Họ giúp chuyện giấy tờ, chỗ ở, sức khoẻ, cả chuyện tinh thần. Nhiều bạn không biết hoặc ngại, đến lúc có chuyện mới tìm, trong khi họ ở đó để giúp từ đầu.
Tham gia các buổi định hướng cho sinh viên mới, dù thấy chán. Ở đó bạn gặp những người cũng đang lạ lẫm như mình, và đó là cơ hội kết bạn dễ nhất.
Tìm hội sinh viên Việt Nam ở trường hoặc thành phố. Có người đi trước chỉ đường, có người nói tiếng mẹ đẻ, có nơi ăn Tết. Nhưng cũng đừng chỉ chơi với người Việt, hãy mở lòng với bạn từ những nơi khác.
Một bạn kể rằng tuần đầu bạn ấy chỉ ở trong phòng vì ngại. Đến tuần thứ ba mới ra ngoài, lúc đó các nhóm bạn đã hình thành, và bạn ấy thấy mình lỡ mất. Tuần đầu là lúc ai cũng đang tìm bạn, đừng bỏ lỡ.
Cô đơn đêm đầu tiên
Có một khoảnh khắc gần như ai cũng gặp: tối đầu tiên, dọn đồ xong, ngồi một mình trong căn phòng lạ, và nỗi nhớ nhà ập đến. Có bạn khóc, có bạn muốn mua vé về ngay.
Đó là cảm giác bình thường. Nó không có nghĩa là bạn yếu đuối hay đã chọn sai. Nó chỉ có nghĩa là bạn thương những gì mình để lại.
Gọi về nhà, nghe giọng bố mẹ. Ra ngoài đi dạo một vòng quanh ký túc xá. Nhắn tin cho một người bạn. Nếu có thể, gõ cửa phòng bên cạnh chào một câu. Nhiều tình bạn bắt đầu từ lời chào ở hành lang tuần đầu.
Và nhớ rằng cảm giác ấy thường nhẹ dần theo ngày. Mỗi ngày bạn quen thêm một con đường, một gương mặt, một chỗ ăn, căn phòng lạ sẽ dần thành chỗ của mình.
Chưa cần giỏi, chỉ cần đứng vững
Nhiều du học sinh Việt đặt áp lực phải giỏi ngay từ đầu: học giỏi, nói giỏi, hoà nhập giỏi. Họ so mình với bạn bè, với kỳ vọng của gia đình, và thấy mình thua.
Tuần đầu, tháng đầu, mục tiêu chỉ là đứng vững: ăn ngủ ổn, biết đường, có vài người quen, hiểu cách học ở đây. Những thứ khác sẽ đến sau.
Hãy tử tế với chính mình. Nếu có ngày không làm được gì ngoài đi học và ăn, đó vẫn là một ngày tốt ở tuần đầu.
Mình khép tập bằng một câu: nếu cuối tuần đầu bạn được viết một dòng cho chính mình của ngày đặt chân tới, bạn muốn viết gì?
Câu hỏi thường gặp
Du học sinh mới sang cần làm gì trong tuần đầu?
Báo tin an toàn cho gia đình, ổn định chỗ ở, lưu các số liên lạc khẩn cấp, đi thử đường đến trường, ghé văn phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế và tham gia buổi định hướng.
Văn phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế giúp gì?
Thường hỗ trợ giấy tờ, chỗ ở, sức khoẻ, tinh thần và kết nối sinh viên. Hãy ghé ngay từ tuần đầu thay vì đợi đến khi có chuyện.
Nhớ nhà khóc đêm đầu du học có bình thường không?
Rất bình thường. Gọi về nhà, ra ngoài đi dạo, chào hỏi hàng xóm cùng ký túc xá. Cảm giác này thường nhẹ dần khi bạn quen với nơi mới.
Làm sao tránh bị lừa khi mới sang du học?
Cảnh giác với người lạ tỏ ra quá tốt bụng chào mời nhà ở, việc làm, đổi tiền, kể cả người nói tiếng Việt. Chuyện tiền và giấy tờ, hãy hỏi trường trước.
Có nên chỉ chơi với sinh viên Việt Nam?
Hội sinh viên Việt rất hữu ích lúc đầu, nhưng nên mở lòng với bạn từ những nơi khác để học ngôn ngữ và hiểu văn hoá nơi mình sống.
