Trước khi sang sống ở nước ngoài, bạn nên khám tổng quát, chữa dứt những việc răng, mắt còn dang dở, xin bác sĩ một bản tóm tắt bệnh sử, và hỏi rõ cách duy trì thuốc mình đang dùng. Sức khoẻ tinh thần cũng cần được chuẩn bị như sức khoẻ thể chất, vì những tháng đầu thường là lúc con người dễ gãy nhất.
Chào bạn, Nhà Hoạch Định đây. Phần khám sức khoẻ bắt buộc trong hồ sơ, nếu có, thì làm theo hướng dẫn của cơ quan lãnh sự. Hôm nay mình nói phần còn lại, phần không ai bắt mình làm nhưng rất nhiều người ước gì đã làm.
Vì sao nên chữa dứt mọi thứ trước khi đi?
Ở nhiều nơi, gặp được bác sĩ không nhanh như ở quê. Có khi phải đặt lịch, có khi phải đi qua bác sĩ gia đình rồi mới tới chuyên khoa. Một cái răng đau âm ỉ ở nhà đi khám trong một buổi, sang đó có thể phải chờ và tốn kém hơn nhiều.
Một anh kể rằng anh biết mình có cái răng khôn mọc lệch, nhưng nghĩ để sau. Tháng thứ hai ở bên đó, nó sưng lên đúng lúc anh vừa bắt đầu việc mới. Anh vừa đau vừa lo mất việc vì phải xin nghỉ.
Nên trước khi đi, hãy khám răng, khám mắt, cắt kính dự phòng, làm những xét nghiệm định kỳ. Những việc lặt vặt mình hay để dành ấy, làm xong ở nhà thì yên tâm hơn nhiều.
Với phụ nữ, nên khám phụ khoa định kỳ. Với người có con nhỏ, nên mang theo sổ tiêm chủng của con và hỏi bác sĩ những mũi còn thiếu.
Bệnh sử và thuốc đang dùng: mang theo thế nào?
Giờ mình nói sang giấy tờ y tế. Nếu bạn có bệnh mạn tính, như huyết áp, tiểu đường, tuyến giáp, hen suyễn, hãy xin bác sĩ một bản tóm tắt bệnh sử: chẩn đoán, thuốc đang dùng, liều lượng, những lần nằm viện. Nếu được, nhờ dịch ra ngôn ngữ nơi đến.
Bản tóm tắt này giúp bác sĩ bên kia hiểu nhanh, không phải làm lại từ đầu. Nó cũng giúp chính mình không quên, vì khi đau người ta hay nhớ nhầm tên thuốc.
Về thuốc, hãy hỏi bác sĩ ở nhà tên hoạt chất chứ không chỉ tên thương mại, vì mỗi nước bán dưới tên khác nhau. Mang đủ thuốc cho vài tháng đầu nếu được phép, và hỏi cơ quan lãnh sự xem loại thuốc nào được mang vào, loại nào bị hạn chế.
Chuyện liều lượng, đổi thuốc, ngưng thuốc thì chỉ làm theo bác sĩ. Đừng tự ý giảm liều để thuốc mang theo dùng được lâu hơn.
Sức khoẻ tinh thần cũng cần chuẩn bị
Phần này ít người nghĩ đến. Chuyển đi xa là một trong những thay đổi lớn nhất đời người. Mất mạng lưới quen biết, đổi ngôn ngữ, đổi công việc, tất cả dồn vào cùng một lúc. Người vốn khoẻ mạnh cũng có thể rơi vào những tháng buồn kéo dài.
Nếu bạn từng có giai đoạn trầm cảm hay lo âu, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý trước khi đi. Hỏi họ những dấu hiệu nào cần để ý, và mình nên làm gì nếu nó quay lại.
Một chị kể rằng chị đã chuẩn bị sẵn một danh sách những việc giúp chị vững: đi bộ buổi sáng, gọi cho em gái, viết nhật ký. Khi mùa đông đầu tiên kéo tới và chị thấy mình trượt xuống, chị mở danh sách ra và làm theo từng việc.
Cũng nên tìm hiểu trước ở nơi đến có những đường dây hỗ trợ tinh thần nào, dịch vụ tư vấn nào nói được tiếng Việt. Biết trước thì lúc cần không phải đi tìm.
Nếp sinh hoạt nên bắt đầu từ trước khi đi
Có những thói quen nên tập từ ở nhà. Ví dụ tự nấu những món đơn giản, vì nhiều người sang đó ăn đồ tiện lợi suốt mấy tháng rồi tăng cân, mệt mỏi. Ví dụ đi bộ hoặc tập một môn nhẹ, vì ở nhiều thành phố mình sẽ phải đi bộ nhiều hơn.
Giấc ngủ cũng quan trọng. Nếu bạn quen thức khuya, sang nơi lệch múi giờ và phải đi làm sớm, cơ thể sẽ phải đổi rất nhiều. Tập ngủ sớm dần trước khi đi giúp việc làm quen nhẹ nhàng hơn.
Người lớn tuổi đi theo con càng cần chuẩn bị kỹ. Leo cầu thang, đi bộ đường dài, chịu lạnh, những thứ này nên thử trước ở quê để biết mình cần hỗ trợ gì.
Những việc này nghe nhỏ, nhưng sức khoẻ trong năm đầu thường được quyết định bởi thói quen hơn là bởi thuốc.
Bảo hiểm và hệ thống y tế: tìm hiểu từ sớm
Mỗi nơi có một cách tổ chức y tế và bảo hiểm khác nhau. Mình không đi vào chi tiết vì nó thay đổi theo từng nước và từng thời điểm. Điều mình muốn nói là hãy tìm hiểu trước khi đi, đừng để đến lúc ốm mới hỏi.
Những câu cần có câu trả lời: khi ốm thì gọi ai trước, đi đâu khi cấp cứu, mình có được bảo hiểm ngay khi đến hay phải chờ, và chi phí khám ở thời gian đầu ước chừng ra sao. Hỏi cơ quan chính thức hoặc người làm nghề tư vấn, không dựa vào lời kể.
Hãy lưu sẵn trong điện thoại số cấp cứu của nơi đến, địa chỉ phòng khám gần nhà, và thông tin liên lạc khẩn của người thân. Đặt một bản giấy trong ví, vì điện thoại có thể hết pin đúng lúc cần nhất.
Mình để bạn một câu hỏi: nếu tối đầu tiên ở nơi mới con bạn sốt cao, bạn đã biết mình sẽ gọi cho ai chưa?
Câu hỏi thường gặp
Có nên chữa răng trước khi đi định cư hay du học?
Nên. Ở nhiều nơi, khám răng tốn kém và phải chờ lịch. Chữa dứt những vấn đề đang có trước khi đi giúp tránh những cơn đau bất ngờ trong tháng đầu.
Mang thuốc sang nước ngoài cần lưu ý gì?
Hỏi bác sĩ tên hoạt chất, mang theo đơn thuốc và bản tóm tắt bệnh sử. Loại thuốc nào được mang vào, bao nhiêu, thì hỏi cơ quan lãnh sự vì mỗi nơi quy định khác nhau.
Người có bệnh mạn tính có nên đi định cư?
Nhiều người có bệnh mạn tính vẫn sống tốt ở nước ngoài. Điều quan trọng là bệnh được kiểm soát ổn định trước khi đi và có kế hoạch theo dõi liên tục ở nơi mới. Hãy bàn kỹ với bác sĩ điều trị.
Làm sao chuẩn bị tinh thần trước khi sống xa nhà?
Nhận diện trước những dấu hiệu mình đang đi xuống, lập danh sách việc giúp mình vững và tìm hiểu các dịch vụ hỗ trợ ở nơi đến. Nếu từng có vấn đề tâm lý, nói chuyện với chuyên gia trước khi đi.
Có cần dịch hồ sơ bệnh án sang tiếng nước ngoài?
Không bắt buộc với mọi người, nhưng một bản tóm tắt bệnh sử được dịch giúp bác sĩ bên kia hiểu nhanh và chính xác. Với bệnh mạn tính hoặc từng phẫu thuật lớn thì rất nên có.
