Kết bạn lại từ đầu khi đã trưởng thành ở xứ người khó vì không còn trường lớp gom mọi người lại mỗi ngày. Cách hiệu quả nhất là chọn một hoạt động lặp lại đều đặn, chủ động mời trước, và chấp nhận rằng một tình bạn sâu cần nhiều lần gặp, không đến từ một buổi tiệc.
Chào bạn, mình là Nhà Hoạch Định. Nhiều người đi xa nói với mình rằng điều họ nhớ nhất không phải món ăn hay thời tiết, mà là có một người bạn để gọi lúc chín giờ tối và rủ đi uống trà. Tập này nói về việc xây lại điều đó.
Vì sao người lớn khó kết bạn đến vậy?
Hồi đi học, mình có bạn mà không cần cố. Ngày nào cũng gặp, cùng làm bài, cùng chơi, cùng trải qua những chuyện lớn nhỏ. Tình bạn tự lớn lên từ việc ở bên nhau nhiều.
Người lớn thì khác. Mỗi người có công việc, gia đình, lịch riêng. Gặp một người dễ mến ở chỗ làm, nhưng tan ca là mỗi người một ngả. Không có gì kéo hai người lại gặp nhau lần nữa.
Ở xứ người, còn thêm rào cản ngôn ngữ và văn hoá. Mình không chắc mời người ta về nhà có bị coi là đường đột không. Không biết người ta đùa hay nghiêm túc. Không dám nói nhiều vì sợ sai.
Một chị kể rằng năm đầu chị quen biết rất nhiều người, nhưng không có ai để gọi khi con ốm lúc nửa đêm. Quen biết nhiều mà không có bạn, cảm giác còn cô đơn hơn không quen ai.
Chọn một hoạt động lặp lại đều đặn
Giờ mình nói điều quan trọng nhất: tình bạn cần lặp lại. Gặp một người một lần ở tiệc thì khó thành bạn. Gặp cùng một người mỗi tuần trong vài tháng thì tự nhiên thân.
Nên hãy chọn một hoạt động có lịch cố định: một lớp học, một câu lạc bộ thể thao, một nhóm tình nguyện, một nhóm đọc sách, một hội phụ huynh ở trường con. Quan trọng là đều đặn và có cùng những người.
Chọn thứ mình thật sự thích, vì mình sẽ phải đi nhiều lần. Và vì những người ở đó có chung sở thích với mình, có sẵn chuyện để nói.
Chỗ khó là những tuần đầu đi mà chưa quen ai, mình dễ bỏ cuộc vì thấy lạc lõng. Hãy tự hứa đi ít nhất vài tháng rồi mới đánh giá. Người ta cần thấy mặt mình đủ nhiều lần mới nhớ tên, mới bắt chuyện, mới rủ đi đâu đó.
Một anh kể rằng anh tham gia một đội đá bóng nghiệp dư mỗi sáng chủ nhật. Mấy tháng đầu chỉ chơi rồi về. Rồi một lần cả đội đi ăn sau trận, rồi mời nhau đến nhà. Bây giờ đó là nhóm bạn thân nhất của anh.
Chủ động mời trước, dù ngại
Người mới đến thường chờ người ta mời. Nhưng người bản xứ đã có nhóm bạn, có đời sống ổn định, họ không thiếu bạn nên không nghĩ đến việc mời. Không phải họ không thích mình, chỉ là họ không để ý.
Nên mình phải là người mời trước. Một ly cà phê sau giờ làm, một buổi đi dạo cuối tuần, một bữa cơm Việt ở nhà. Lời mời nhỏ, cụ thể, dễ nhận lời.
Sẽ có người từ chối, và điều đó không sao. Mời mười người, có ba người nhận, một người thành bạn, đã là rất tốt. Đừng để một lời từ chối làm mình bỏ cuộc.
Mời người ta ăn món Việt là một cách rất hay. Người ta tò mò, mình có chuyện để kể, và bữa ăn tạo không khí thân mật tự nhiên.
Bạn người Việt, bạn người bản xứ: cần cả hai
Nhiều người mới đến chỉ chơi với người Việt, vì dễ, vì hiểu nhau. Điều đó rất tốt cho những tháng đầu, khi mình cần một chỗ dựa quen thuộc.
Nhưng nếu chỉ có bạn người Việt, mình sẽ khó hiểu văn hoá nơi mình sống, khó tiến bộ ngôn ngữ, và dễ sống như trong một hòn đảo nhỏ giữa thành phố lớn.
Ngược lại, có người cố tránh người Việt để hoà nhập nhanh. Rồi đến lúc nhớ nhà, không có ai nói chuyện được bằng tiếng mẹ đẻ về những điều chỉ người cùng gốc mới hiểu.
Tốt nhất là có cả hai. Bạn người Việt để chia sẻ những gì thuộc về quê. Bạn người bản xứ để hiểu nơi mình đang sống. Và bạn từ những nơi khác, những người cũng đang là người mới đến như mình.
Kiên nhẫn với tình bạn
Tình bạn sâu cần thời gian. Có người nói cần rất nhiều giờ bên nhau mới thành bạn thân, mình không dám đưa con số, nhưng ai từng có bạn thân đều biết nó không đến nhanh.
Nên đừng nản khi sau vài tháng chưa có ai thật sự thân. Mỗi lần gặp là một viên gạch. Cứ đều đặn, rồi một ngày bạn sẽ nhận ra mình có một người để gọi.
Và hãy là người bạn mà mình muốn có. Nhớ ngày sinh nhật của người ta, hỏi han khi người ta ốm, giúp khi người ta chuyển nhà. Tình bạn là thứ hai chiều.
Mình khép tập bằng một câu: tuần này, bạn có thể mời ai một ly cà phê không, dù chỉ là một người mới quen?
Câu hỏi thường gặp
Làm sao kết bạn khi mới sang nước ngoài?
Tham gia một hoạt động có lịch cố định như lớp học, câu lạc bộ, nhóm tình nguyện, và chủ động mời người quen đi cà phê hay ăn cơm. Tình bạn cần gặp lại nhiều lần.
Có nên chỉ chơi với người Việt khi ở nước ngoài?
Bạn người Việt rất quý, nhất là những tháng đầu. Nhưng có thêm bạn người bản xứ và bạn từ nơi khác giúp mình hiểu nơi đang sống và tiến bộ ngôn ngữ.
Người bản xứ có khó kết bạn không?
Nhiều người bản xứ đã có nhóm bạn ổn định nên ít chủ động mời người mới. Không phải họ không thân thiện, mà mình cần là người mời trước.
Cô đơn khi mới định cư có bình thường không?
Rất bình thường. Mất mạng lưới quen biết là một trong những điều khó nhất khi chuyển đi xa. Nếu cô đơn kéo dài và ảnh hưởng sức khoẻ, hãy tìm hỗ trợ tâm lý.
Mời đồng nghiệp về nhà ăn cơm có bị coi là đường đột?
Tuỳ văn hoá nơi bạn sống, nhưng một lời mời nhẹ nhàng, không ép, thường được đón nhận. Có thể bắt đầu bằng một ly cà phê trước khi mời về nhà.
